|
|
Welkom op Maddsite Basisverzekering,
rubriek Eén basisverzekering voor iedereen
door Meindert van der Kaaij
2005-06-14
Bron: Trouw
De Eerste Kamer stemt vandaag zo goed als zeker voor de zorgverzekeringswet van minister Hoogervorst. Dat betekent dat over ruim zes maanden alle Nederlanders te maken krijgen met het nieuwe zorgstelsel. Hieronder volgen de belangrijkste consequenties.
Waarom moet het hele zorgstelsel zo nodig op de schop?
Het kost te veel geld. Betaalde Nederland in 1953 nog maar 3,3 procent van het nationaal bruto product aan de zorg, nu is dat al 12,6 procent. Het kabinet Balkenende II vindt dat de kosten voor de volksgezondheid met zo'n 30 miljard euro per jaar nu al de pan uitrijzen. Maar de regering vreest vooral, met minister Hoogervorst voorop, de kostenstijging in de nabije toekomst.
Zij wijzen daarbij op de vergrijzing omdat ouderen relatief meer zorg nodig hebben dan jongeren. Vervolgens komt daar de technologische vooruitgang bovenop. De ervaring is dat wat medisch mogelijk is, ook wordt uitgevoerd, ongeacht wat die nieuwe apparaten, behandelingen of medicijnen kosten.
In het verleden zijn er verschillende pogingen ondernomen om de kosten in toom te houden. Het eerste paarse kabinet trachtte dat te doen door ziekenhuizen een uitgavenplafond te geven. Simpel gezegd gingen de operatiekamers dicht zodra het geld op was. Dat leidde tot de beruchte wachtlijsten en het wegwerken daarvan kostte de schatkist tientallen miljarden euro.
Hoe wil minister Hoogervorst dan wel de kosten in het gareel houden?
Door de introductie van marktwerking. De gedachtegang is als volgt. Zorgverzekeraars moeten straks hun best doen om aan zoveel mogelijk klanten hun zorgpolissen te slijten. Zij zullen daarom het basispakket zo goedkoop mogelijk proberen te houden. Daarnaast zullen zij de beste ziekenhuizen aan zich willen binden maar wel tegen een lage prijs. Daarmee prikkelen zij ziekenhuizen om goede waar tegen lage prijzen te bieden, willen zij een contract met een zorgverzekeraar kunnen afsluiten. Dat lukt de zorgaanbieders alleen als zij scherp op de kosten letten, door bijvoorbeeld de bureaucratie in hun organisatie te verminderen.
Valt alles in de zorg ten prooi aan de markt?
Nee. In het nieuwe systeem is er sprake van 'gereguleerde marktwerking'. Zo gaan zorgverzekeraars wel met elkaar in de clinch om zo veel mogelijk klanten binnen te halen, maar er komt ook een acceptatieplicht. Hoe ziek iemand ook is, de verzekeraar is verplicht om hem of haar binnen te laten voor dezelfde premie als een gezond persoon. Dat is nu niet zo. Veel ouderen en chronisch zieken betalen in een particuliere verzekering veel hogere premies dan jonge of gezonde mensen.
Daarnaast wordt bij de zorgaanbieders maar bij een gering deel van de behandelingen de prijs bepaald door vraag en aanbod. Zo gaan huisartsen niet met elkaar concurreren om patiënten binnen te krijgen. Wat Hoogervorst wel vrij geeft zijn overzichtelijke ingrepen als een staar- of heupoperatie.
Wat is voor burgers de grootste verandering?
Zonder enige twijfel is dat het verdwijnen van het verschil tussen ziekenfonds en particuliere verzekering en de komst van één basisverzekering voor alle Nederlanders. Uiterlijk half december krijgt iedereen van zijn huidige verzekeraar een aanbod voor een pakket dat overeenkomt met de huidige ziekenfondsverzekering. Dus met huisarts, ziekenhuis en medicijnen en zonder tandarts en fysiotherapeut. Voor de laatstgenoemde groep kunnen mensen een aanvullende verzekering afsluiten.
Iedereen mag bij andere verzekeraars een basisverzekering en aanvullende verzekeringen afsluiten. Hoogervorst hoopt juist dat Nederlanders dit doen, want door dit zogeheten 'stemmen met de voeten' gaan volgens hem de premies omlaag. Op de internetsite www.kiesbeter.nl is het mogelijk om verzekeraars met elkaar te vergelijken.
Wie om wat voor reden ook niet op het aanbod van zijn verzekeraar reageert blijft automatisch toch verzekerd. Die persoon krijgt nog tot 1 mei de kans om alsnog op een andere polis over te stappen.
Voor mensen die nu nog een ziekenfondsverzekering hebben vrij veel. Zo gaat de premie fors omhoog, van ongeveer 300 euro naar rond de 1100 euro per jaar.
Daar staat tegenover dat grofweg dezelfde mensen die nu bij het ziekenfonds zitten in aanmerking komen voor een zorgtoeslag die maximaal 425 euro voor een alleenstaande en 1200 euro voor een stel is. Het kabinet heeft beloofd dat niemand meer dan vijf procent van zijn bruto inkomen uitgeeft aan de premie van een basisverzekering. Mocht de zorgtoeslag te weinig soelaas bieden dan komt daar nog een extra tegemoetkoming bovenop.
De belastingdienst voert de zorgtoeslag uit. In september stuurt deze dienst een formulier rond waarmee mensen hun toeslag kunnen aanvragen. Wie dat papier voor 1 november terugstuurt ontvangt vanaf december elke maand het bedrag waarop hij of zij recht heeft.
Omdat naar schatting zo'n zes miljoen Nederlanders in aanmerking komen voor de toeslag, verwachten de oppositiepartijen PvdA, GroenLinks en SP dat hierbij het nodige mis zal gaan. Volgens Hoogervorst is er echter geen reden voor pessimisme en ligt alles op schema. Het legertje ambtenaren dat bij de belastingdienst voor de uitvoering zorgt kost in 2006 70 miljoen euro.
Voor particulier verzekerden zijn de gevolgen minder ingrijpend. De premie van 1100 euro is in veel gevallen lager dan nu, maar daar staat tegenover dat de werkgever straks verplicht een inkomensafhankelijke bijdrage moet betalen. Niet uitgesloten moet worden dat mensen uit deze groep die kinderen hebben erop vooruit zullen gaan, want kinderen tot 18 jaar zijn straks gratis meeverzekerd. Studenten ouder dan 18 jaar krijgen vervolgens een zorgtoeslag.
Wat moet een basisverzekering gaan kosten?
Ongeveer 1100 euro, de precieze hoogte hangt af van de verzekeraar want die gaan met elkaar concurreren. Maar er zijn nog meer factoren die het bedrag beïnvloeden.
Zo kunt u straks kiezen tussen een natura- en een restitutiepolis. De naturapolis werkt zoals nu bij het ziekenfonds, met gesloten beurzen. Na een behandeling gaat de rekening naar het ziekenfonds. Bij de restitutiepolis moet de patiënt de kosten voorschieten en later declareren bij de verzekeraar.
In het nieuwe systeem is de restitutiepolis duurder dan de naturapolis en dat heeft niets te maken met de betalingswijze en alles te maken met keuzevrijheid. Bij de naturapolis zijn verzekerden veelal aangewezen op de ziekenhuizen waarmee de verzekeraar een contract heeft afgesloten. Met zo'n contract kan een verzekeraar immers een lager bedrag bedingen.
Bij de restitutiepolis kunnen klanten het hospitaal uitzoeken dat hen het beste bevalt; bijvoorbeeld omdat het dichtbij is.
De naturapolis heet in politiek Den Haag daarom de 'arme-luis-polis'. De oppositiepartijen PvdA, GroenLinks en SP maar ook regeringspartij CDA voelen zich allesbehalve senang bij dit onderscheid dat sterk doet denken aan het beruchte cliché 'tweedeling in de zorg'.
Een andere factor die de prijs beïnvloedt is de hoogte van het eigen risico. Hoe hoger dat eigen risico hoe lager de prijs. Om ongelukken te voorkomen heeft minister Hoogervorst dat bedrag op een maximum gezet van 500 euro.Zijn er nog onduidelijkheden die minister Hoogervorst voor 1 januari moet regelen?
Ja zeker. Een van die dingen is de zogeheten stapeling van de no-claimkorting en het eigen risico. De no-claim is het bedrag dat mensen na afloop van een jaar terugkrijgen als zij weinig gebruik maken van dokter, ziekenhuis en medicijnen. Bij het eigen risico krijgen mensen geld terug zodra de kosten boven het van tevoren gekozen bedrag komen. Nu is onduidelijk wanneer de no-claim is afgelopen en het eigen risico begint. Ambtenaren gaan daarop studeren.
Een ander probleem is de plicht voor elke Nederlander om na 1 januari verzekerd te zijn voor ziektekosten. Nu telt het land zo'n 225.000 dak- en thuislozen die onverzekerd zijn. Hoe krijg je die in een verzekering, wie gaat dat betalen, op welk adres ga je deze mensen registreren? Hoogervorst heeft hiervoor nog zes maanden de tijd.
Terug naar Maddsite Basisverzekering
|
